Sociaal geld moet rollen

Een ondernemer over de kredietpilot

Via een pilot onderzoekt Start Foundation of een kredietfaciliteit voor sociaal ondernemers een haalbare kaart is. Het gaat om een flexibele financiële oplossing voor momenten dat je krap zit, vergelijkbaar met rood staan bij de bank. En dat tegen een nette rente, die je alleen betaalt als je van de kredietruimte gebruikmaakt. Verschillende sociaal ondernemers werkten mee aan de voorbereiding van de pilot, waaronder Refugee Team. Uiteindelijk kunnen 5 ondernemers aan deze pilot deelnemen. In 10 kritische vragen polsten we bij Martijn hoe zinvol de pilot is in zijn ogen.

Waarom een krediet als je ook kunt lenen? 
“De afgelopen twee jaar groeide Refugee Team hard. Om dat groeiplan te financieren, werken we samen met FNO. Daarmee ben je er alleen niet. Een voorbeeld”, zegt Martijn, “als je aan de slag gaat in een nieuwe gemeente, duurt het even voor de eerste facturen worden betaald. Doordat we investeren in groei zijn onze buffers niet groot. Dus als je dan een paar gemeentes hebt die laat betalen, heb je een probleem. Datzelfde geldt als je in mei het vakantiegeld en in juni de loonheffing over dat vakantiegeld moet betalen. Voor dat soort cashdips is een kredietfaciliteit handig.”

Maar er zijn toch kredietfaciliteiten voor ondernemers?
“Zeker, wij maken nu gebruik van een commerciële kredietfaciliteit. Na een korte check stond het bedrag binnen een dag op onze rekening. Het werkt superflexibel, maar er staat wel een hoge rente tegenover. Ik heb het idee dat banken ons nu namelijk een veel te hoog risicoprofiel toedichten, terwijl dat door de partners waar we mee samenwerken misschien wel kleiner is dan bij commerciële bedrijven.

Met onze businesscase vind ik het zonde als een commerciële partij enorm verdient aan de hobbels die wij moeten financieren. Ik had dus al langer het idee: dat kan socialer. Ik merkte alleen dat sociale fondsen tegen beperkingen aanliepen, omdat ze het systeem niet hebben om een kredietfaciliteit te kunnen aanbieden. Vandaar dat het goed is dat Start Foundation wil gaan samenwerken met een Nederlandse bank.”

Zelf al eens bij een bank gaan praten? 
“Toen ik bij een grote Nederlandse bank aanklopte voor een groeilening, kon ik de helft van het bedrag lenen tegen vier keer zoveel rente als bij een sociale investeerder. Ze focussen op rendement en komen uit op een hoog risicoprofiel. Bij vertrek zeiden ze dat ik maar moest terugkomen als we minimaal 8% winst maken. Daar willen we ook naartoe. Tegelijkertijd is ons doel niet om zo veel mogelijk winst te maken, maar om mensen te helpen. Daardoor krijgen we alleen niet snel het risicoprofiel waar een reguliere bank een aantrekkelijke rente tegenover zet.”

Zien banken het dan echt zo verkeerd?
“Banken zien ons als een bedrijf met grote financiële risico’s. Dat begrijp ik ook wel, want we investeerden enorm in groei, we hebben weinig cash op de bank en we varen financieel scherp aan de wind. Dat is omdat we zoveel mogelijk mensen willen helpen en omdat we in ons land een groot probleem zien. Om die reden maken we ook minder snel een pas op de plaats dan andere bedrijven.

Toen we de bank vertelden dat we willen opschalen, merkte de adviseur op: hoe meer mensen jullie willen helpen, hoe meer medewerkers je zult moeten vinden. Terecht. Maar ondanks de krappe arbeidsmarkt, groeiden we sinds het begin van het jaar met 40 collega’s en bij elke vacature kunnen we rekenen op 8 tot 10 jonge, getalenteerde, hoogopgeleide sollicitanten. En dat terwijl je hier niet de hoofdprijs verdient. Deze mensen kiezen bewust voor een impactvolle carrière. Dat zijn alleen zaken die banken momenteel niet meewegen.”  

Waarom dan niet gewoon toewerken naar een flinke buffer?
“Natuurlijk is een gezonde bedrijfsvoering voor een sociaal ondernemer belangrijk. Maar als je als sociaal ondernemer een grote buffer hebt, laat je ergens impact liggen. Vandaar dat ik vooral behoefte heb aan flexibel geld om cashdips op te vangen.”

Wat kan de pilot voor verschil maken?
“Een roodstandregeling voor sociaal ondernemers bestaat nog niet. Terwijl je ze hiermee kunt helpen om impact te maken. Bovendien kun je met zo’n faciliteit je krediet op een sociale en duurzame manier organiseren. We zijn dan als organisatie, die zich inzet voor mensen die gevlucht zijn, ook niet aangewezen op een fonds dat bijvoorbeeld in de wapenindustrie investeert.”

Even terug, hoezo meer impact maken dankzij een krediet?
“Nou, door een flexibel krediet zou je het als sociaal ondernemer kunnen doen met net iets minder geld op de bank. Je kunt dan meer investeren en kansen pakken als die zich voordoen om mensen te helpen. Zo hadden we laatst een deelnemer met een schuld van een paar honderd euro. Die kunnen we een half jaar begeleiden of we kunnen zijn schuld afbetalen. Dat kost op de lange duur minder en je maakt zo sneller impact.”

Waaraan moet zo’n sociale kredietfaciliteit dan voldoen?
“Die moet het vooral mogelijk maken om kortstondige dips in je cashflow op te vangen. Daarvoor is flexibiliteit belangrijk. Zowel qua bedrag als qua timing. Eigenlijk zou je op elk gewenst moment over het bedrag dat je nodig hebt moeten kunnen beschikken.”

Wat is de ideale uitkomst van de pilot?
“Idealiter geeft hij een goed inzicht in de dynamiek bij sociaal ondernemers. Daarnaast ben ik benieuwd of we door zo’n faciliteit echt meer impact kunnen maken. En ik hoop dat we kredietverstrekkers door de pilot kunnen laten zien dat wij óók een aantrekkelijke partij zijn door de maatschappelijke bijdrage die we leveren.

Maakt het dan nog verschil dat Start Foundation erachter zit?
“Wat ik mooi vind aan Start Foundation is dat ze activistisch durven zijn. Ze richten zich op het veranderen van het systeem. Niet alleen door te lobbyen, maar ook door zelf oplossingen aan te dragen en deze uit te testen. Net zoals ze dat doen met deze pilot. Er hoeft wat mij betreft niet eens uit te rollen dat het allemaal kan. Belangrijk is dat we het hebben onderzocht en weten waar de pijn zit. Maaruh, ik denk wel dat het kan.”