Sandra  Ballij  (Ctalents): “Dezelfde beperking, andere kansen.” 

‘Ctalents richt zich op onbekend talent dat toevallig ook blind, slechtziend, doof of slechthorend is, of autisme heeft’, vertelt Sandra. ‘Zij kunnen heel succesvol en duurzaam werken, maar hebben vaak wel iets van hulpmiddelen of aanpassingen nodig op hun werkplek.’ 

Het systeem is niet objectief 

Twee mensen met dezelfde beperking hebben vaak een vergelijkbare hulpvraag. Maar zij worden voor de Banenafspraak niet altijd hetzelfde behandeld, merkt Sandra. ‘De intentie achter de Banenafspraak is mooi, maar in de praktijk werkt het niet.’ 

Er wordt vaak gedacht dat het systeem objectief is. ‘Dat is niet zo’, aldus Sandra. ‘In welke gemeente je geboren wordt, kan bijvoorbeeld al invloed hebben op welke ‘sticker’ je krijgt. En twee mensen met exact dezelfde beperking of achtergrond kunnen door degene die hen moet beoordelen compleet anders worden ingeschat. De een krijgt wel die sticker, en de ander niet. Ook al is de beperking hetzelfde.’ 

Wel of geen sticker 

Of je wel of geen registratie in het doelgroepregister hebt, heeft veel invloed op of je wel of geen baan kunt vinden. Sandra ziet dat vooral terug bij overheidswerkgevers.  

‘In mijn ervaring zijn juist zij erg rigide’, vertelt ze. ‘Dat is, denk ik, omdat zij gewoon de wet aan het uitvoeren zijn. Ze hebben de opdracht gekregen om zoveel mogelijk mensen aan te nemen met een sticker. Dus ze nemen alleen mensen aan die die sticker hebben, en mensen die die sticker niet hebben, moeten maar op zoek naar een reguliere vacature.’ 

Maar ook bij werkgevers uit het bedrijfsleven merkt Sandra dat de Banenafspraak een ongewenst effect kan hebben. ‘Er zijn daar wel meer werkgevers die breder kijken. Maar daar zijn regelingen zoals de SROI weer leidend.’ 

Verkeerde aannames 

Om te kijken of iemand onder het doelgroepregister valt, kijkt UWV onder andere naar hoe hoog de kans is dat iemand zelfstandig het minimumloon kan verdienen. Heb je een hbo- of wo-diploma, dan is de kans dat je in het doelgroepregister belandt klein. 

Sandra: ‘Talenten die niet onder het doelgroepregister vallen, kunnen niet altijd aanspraak maken op de hulpmiddelen die daarbij horen, ook als ze dat wel nodig hebben. Er is daardoor een groep mensen die door deze regelgeving juist nog meer afstand heeft gekregen. Die krijgen bij het solliciteren vaak te horen: “Val je niet onder het doelgroepregister? Ga dan maar kijken naar een reguliere vacature.”‘ 

Er is nog een keerzijde: ‘Sta je wel in het doelgroepregister, dan krijg je juist weer regelmatig werk aangeboden onder het minimumloon. Ook als je een hoog opleidingsniveau of denkvermogen hebt. Alsof je opleiding of talent ineens minder waard is. Ook daar vind ik iets van.’ 

Zet de mens centraal, niet de sticker 

Wanneer mensen eenmaal de kans krijgen om aan het werk te gaan, ziet Sandra hoeveel dat oplevert.  

‘Ongeveer 60% van onze mensen komt uit een situatie waar ze niet aan het werk zijn. We helpen ze van geen werk naar duurzaam werk. Zij kunnen van start met hun carrière. Dat levert een besparing op, voor de persoon zelf, maar ook voor de maatschappij. Mensen hebben meer te besteden, draaien weer mee.’ 

Waar de oplossing ligt? Volgens Sandra zou de regelgeving vooral minder complex moeten worden. Ze haalt Canada aan als voorbeeld: ‘Daar kijken ze niet naar je verdienvermogen, maar naar je beperking en in hoeverre die je functioneren beïnvloed. Zo voorkom je dat twee mensen met dezelfde beperking en ondersteuningsbehoefte anders behandeld worden.’ 

Ze stelt voor: ‘Laten we het vooral niet ingewikkelder maken, maar juist simpeler. De gedachtegang van de regeling is goed, maar er zijn wat slagen gemist. Als we de regeling ruimer maken en kunnen zorgen dat iedereen gelijk behandeld wordt, kunnen we zoveel meer impact maken met elkaar.’ 

Herkenbaar verhaal? 

Heeft de Banenafspraak invloed op wie jij wel of niet aanneemt? Of loop je tegen andere knelpunten aan binnen de regeling?  

We zijn benieuwd naar jouw verhaal.