Nieuwe beweging richting een betere Banenafspraak
Q: De kamerbrief: een stap in de goede richting?
A: “Een aantal stappen uit de kamerbrief zijn goed nieuws: meer mensen krijgen straks toegang tot ondersteuning, en het kabinet spreekt uit dat ondersteuningsbehoefte uiteindelijk leidend moet worden, niet de uitkering die iemand ontvangt.
Toch blijft een duidelijk perspectief uit voor mensen met een beperking die nu al nadeel ondervinden van de Banenafspraak. De leeftijdsgrens die volgens het kabinet zelf “onwenselijk” is, verdwijnt voorlopig niet. En wanneer de fundamentele herziening komt die nodig is, blijft onduidelijk.”
Q: Welke mensen staan door de Banenafspraak aan de kant?
A: “Dit voorjaar deden we onderzoek onder 510 werkgevers. Daaruit bleek: één op de drie werkgevers wees een kandidaat met een arbeidsbeperking af omdat die niet in het doelgroepregister stond. Niet omdat iemand minder geschikt was. Maar omdat de huidige regels werkgevers die kant op sturen.
Dat is precies het probleem. De Banenafspraak koppelt toegang tot ondersteuning, zoals de no-riskpolis en loonkostensubsidie, aan de vraag of iemand in het doelgroepregister staat. Niet aan de vraag welke ondersteuning iemand nodig heeft. Mensen met een vergelijkbare beperking en een vergelijkbare ondersteuningsbehoefte worden zo verschillend behandeld, puur op basis van het vinkje dat ze niet hebben.”
Q: Hoe moet de Banenafspraak dan wél?
A: “Een eerlijke arbeidsmarkt vraagt om een systeem dat uitgaat van talent en ondersteuningsbehoefte, niet van regelingen en registraties.
Ons uitgangspunt is en blijft: je lost dit niet op door steeds nieuwe groepen aan het doelgroepregister toe te voegen. Zolang toegang tot ondersteuning afhangt van een registratie in plaats van van de daadwerkelijke ondersteuningsbehoefte, blijft er ergens een groep buiten de boot vallen. Dat verplaatst de discriminerende werking, maar stopt hem niet.”
Q: Wat brengt de toekomst?
A: “Er ligt nog een opgave: een helder en passend vangnet voor iedereen met een beperking op de arbeidsmarkt, ongeacht in welke regeling iemand valt. Daar zet Start Foundation zich voor in. Dat vraagt om een gezamenlijke inspanning van bedrijfsleven, overheid en andere maatschappelijke partners. Wij blijven ons daarvoor inzetten en gaan die samenwerking graag aan.”
Niet (on)beperkt genoeg
Sinds 2021 werkt Start Foundation met werkgevers, ervaringsdeskundigen en maatschappelijke organisaties aan een eerlijkere Banenafspraak. Met het initiatief Niet onbeperkt genoeg bracht de organisatie de gevolgen van het doelgroepregister in kaart, verzamelde ervaringsverhalen, opende een meldpunt, bood een manifest aan het kabinet aan en deed onderzoek onder werkgevers.
De nieuwe uitgangspunten van het kabinet sluiten op meerdere punten aan bij deze inzet. Voor Start Foundation is dit een belangrijke stap, met als einddoel een Banenafspraak die uitgaat van mensen en hun ondersteuningsbehoefte in plaats van regels en registraties.
