gedwongen discriminatie door Banen-afspraak 

Eén op de drie Nederlandse werkgevers wijst kandidaten met een arbeidsbeperking af, puur omdat zij niet in het doelgroepregister van de Banenafspraak staan.

Dat blijkt uit onderzoek onder 510 bedrijven door Markteffect. De regeling, ooit bedoeld om mensen met een beperking aan werk te helpen, duwt inmiddels een grote groep juist buitenspel. 

Lees het persbericht

 gedwongen discriminatie door Banen-afspraak 

Eén op de drie Nederlandse werkgevers wijst kandidaten met een arbeidsbeperking af, puur omdat zij niet in het doelgroepregister van de Banenafspraak staan.

Dat blijkt uit onderzoek onder 510 bedrijven, uitgevoerd in opdracht van Start Foundation. De regeling, ooit bedoeld om mensen met een beperking aan werk te helpen, duwt inmiddels een grote groep juist buitenspel. 

Lees het persbericht

Het onderzoek


 Het onderzoek laat zien hoe de Banenafspraak in de praktijk uitpakt. Een werkgever heeft twee sollicitanten met dezelfde behoefte aan ondersteuning op de werkvloer. De ene kandidaat wordt aangenomen omdat die in het doelgroepregister staat, de andere wordt afgewezen omdat die daar niet in voorkomt, terwijl hun ondersteuningsbehoefte identiek is. Het onderzoek bevestigt dat werkgevers druk voelen om mensen te kiezen die meetellen volgens het register. Alleen dan ontvangen zij ondersteuning, financiële voordelen en tellen zij mee voor de wettelijk afgesproken aantallen. 

Lees de hele samenvatting

  • onderzoeks resultaten

    • 1 op de 3 werkgevers wees een kandidaat met een arbeidsbeperking af omdat deze niet in het doelgroepregister stond. 
    • Een kwart beëindigde een contract zodra iemand niet langer meetelde. 
      Bij twee vergelijkbare kandidaten kiest de meerderheid voor degene die wél meetelt. 
    • 42% van de grote bedrijven heeft niemand in dienst met een beperking buiten het register. 
    • Werkgevers noemen risico’s rond ziekte en uitval (60%) en complexe regels als belangrijke drempels. 

  • onderzoeks resultaten

    • 40% heeft onvoldoende overzicht in beschikbare regelingen. 
    • 67% ziet kansen in een verbreding van de doelgroep Banenafspraak. 
    • Bijna de helft van de werkgevers wil financieel bijdragen in begeleidingsfonds, maar wel als de overheid dit ook doet. 
    • Werkgevers die wél ervaring hebben met het aannemen van mensen met een arbeidsbeperking, beoordelen die ervaring overwegend positief. 

Wat is het probleem?

Het doelgroepregister is een landelijk register waarin de overheid bijhoudt welke mensen met een arbeidsbeperking meetellen voor de Banenafspraak. Alleen wie in dit register staat, levert werkgevers financiële voordelen, ondersteuning en een bijdrage aan het quotum. 

Hierin staan onder andere: 

  • Mensen met een Wajong‑uitkering. 
  • Mensen die volgens UWV niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. 
  • Jongeren bij wie de beperking voor hun 18e of tijdens hun studie is ontstaan. 
  • Een beperkte groep extra mensen sinds de kleine verbreding van januari 2026. 

Wie staat er níet in? 

  • De grote groep van circa één miljoen Nederlanders die wel een arbeidsbeperking heeft, maar boven het wettelijk minimumloon kan verdienen. 
  • Mensen die pas na hun 18e een beperking kregen. 
  • Mensen die wél ondersteuning nodig hebben, maar net niet “beperkt genoeg” zijn volgens de huidige regels. 

Zij vallen tussen wal en schip: wel een beperking, wél inzetbaar, maar onzichtbaar voor de Banenafspraak. 

 “Ongeveer een miljoen Nederlanders ervaart een arbeidsbeperking, maar valt niet binnen de Banenafspraak. Zij kunnen vaak wél werken, soms met beperkte ondersteuning, maar tellen administratief niet mee. Daardoor krijgen zij minder kansen, ook als hun beperking geen enkele belemmering vormt om het werk uit te voeren.” 

Jitze Reeder, directeur Start Foundation

Voorbeeld? Lees het verhaal van Chris