Stel je wilt iemand helpen om weer zich richting werk te ontwikkelen. Diegene voor je is gemotiveerd, wil graag werken, maar niet zonder begeleiding. Dan zou je verwachten dat de vraag vooral is: wat heeft deze persoon nodig?

In de praktijk gaat het vaak eerst over iets anders. Wie gaat de begeleiding betalen? Onder welke regeling valt iemand? En wat als diegene nergens precies binnen past?

Voor sociaal ondernemers is dat een herkenbaar dilemma. “Platgeslagen kun je  twee dingen doen”, zegt projectleider Milou Sluys van Start Foundation. “Je helpt alleen de mensen voor je weet dat voorafgaand financiering geregeld is. Of je houdt je deur open voor iedereen, maar loopt daardoor zelf meer financieel risico.”

Het begon bij een bakkerij

Vanuit dat dilemma ontstond de Werkversneller. Specifieker: die ontstond dankzij bakkerij Driekant. “Driekant is een sociaal ondernemer van het eerste uur”, vertelt Milou. “De ondernemer zag dat het arbeidsproces van een bakkerij zich heel goed leende om mensen naar werk of een volgende stap te begeleiden.”

Hij wilde zijn deuren openen voor iedereen die langs de kant stond. “Met succes: veel mensen die bij Driekant aan de slag gingen, maakte een stap naar werk.”

De Werkversneller geeft gas

Het plan van Driekant: je legt aan de voorkant alvast een potje geld klaar voor de mensen van wie je verwacht dat de financiering voor het traject complex wordt. Dat geeft je de tijd om naar die financiering op zoek te gaan. De medewerker kan meteen aan de slag.

Het was het begin van de Werkversneller, een collectief van sociale ondernemers die investeren in mensen die in de steek zijn gelaten door het systeem.Deze ondernemers hebben allemaal een Versnellingsfonds in het leven geroepen.Daarmee financieren ze leerwerktrajecten voor die nu nog langs de zijlijn staan. 

Start Foundation begon enkele jaren geleden met een eerste groep van zes sociale ondernemers. In de jaren daarna groeide de Werkversneller door naar elf deelnemende ondernemingen en initiatieven. Die verschilden sterk van elkaar, maar liepen tegen hetzelfde probleem aan: mensen die willen werken, maar voor wie begeleiding niet direct geregeld kan worden.

De afgelopen twee jaar namen 555 mensen deel aan een traject bij een van de ondernemers van de Werkversneller. Het ging om een diverse groep: mensen met fysieke of psychische beperkingen, nieuwkomers, ex-gedetineerden en mensen die al langere tijd niet werkten.

Versnipperde financiering

De deelnemende ondernemers halen hun middelen uit een bont geheel van gemeenten, fondsen, bedrijven, Europese gelden en andere financiers. En binnen deze instanties zagen we opnieuw dat gebruikt werd gemaakt van een waaier van verschillende potjes of regelingen, verkregen binnen verschillende loketten, met hun eigen voorwaarden. Soms lukt het om financiering te vinden, maar zelden op dezelfde plek en bijna nooit structureel.

Voor de mensen die de Werkversneller bereikt, lijkt geen passend vangnet te bestaan. Daardoor zijn ondernemers voortdurend bezig met het dichten van financieringsgaten, terwijl zij hun tijd liever besteden aan begeleiding en ontwikkeling.

Juist daarom blijft de Werkversneller nodig. “Er is geld voor ontwikkeling en begeleiding”, vertelt Milou, “alleen bereikt dat geld niet altijd de mensen voor wie het bedoeld is. Daardoor vallen er nog steeds mensen tussen wal en schip.

We moeten het eens worden dat geëigende instanties een deel van mensen die ondersteuning nodig hebben, niet weten te passen binnen de het huidige financieringssysteem. Het behoeft een andere kijk op hoe we dit organiseren. De Werkversneller probeert op dat vraagstuk antwoord te geven.

Wat betekent de Werkversneller voor deelnemers?

Hoewel deelnemers vaak niet weten hoe hun traject achter de schermen wordt gefinancierd, ervaren ze wel de voordelen ervan. De Werkversneller maakt het mogelijk om direct te starten, zonder te wachten op een subsidieaanvraag of financieringsbesluit. Daardoor ontstaat ruimte om werkritme op te bouwen, nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en te onderzoeken welke volgende stap past. Juist voor mensen die al langere tijd langs de kant staan, kan die snelheid het verschil maken tussen in beweging komen of opnieuw moeten wachten.

Voor de deelnemende ondernemers betekent de Werkversneller vooral dat zij kunnen handelen op het moment dat iemand hulp nodig heeft. In plaats van eerst financiering rond te krijgen, kunnen zij mensen direct laten starten en daarna op zoek gaan naar een duurzame oplossing. Ook konden zij tijdens het traject van elkaar leren, door kennis en ervaring uit te wisselen.

“De Werkversneller koopt eigenlijk tijd”, aldus Milou. “Daardoor hoeft de deelnemer niet nog langer in de wachtstand. Die kan gewoon starten.”

In de volgende versnelling

De evaluatie markeert het begin van een nieuwe fase. Samen met ondernemers en partners werken we aan een vervolg van de Werkversneller. Hoe dat eruit gaat zien, maken we eind deze zomer bekend. Eén ding is alvast duidelijk: de vraag hoe we mensen die tussen bestaande regelingen vallen sneller kunnen helpen, is actueler dan ooit.